تمامى اهل دنيا مبعوث شده‌اند . و ليكن اين اشكال و ناسازگارى ، به بيانى كه ما در ذيل آن آيه داشتيم حل مىشود ، در آنجا گفتيم فرق است ميان « رسول » و « نبى » ، نبوت منصب بعثت و تبليغ است و رسالت سفارت خاصه اى است كه دنبالش ضامن اجرايى هست و آن عبارت است از قضاى الهى و داورى خدايى بين مردم يا به بقا و نعمت و يا به هلاكت و زوال نعمت ، هم چنان كه آيه زير آن را افاده نموده و مىفرمايد : « وَلِكُلِّ أُمَّةٍ رَسُولٌ فَإِذا جاءَ رَسُولُهُمْ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ » « 1 » . و به عبارتى ديگر نبى انسانى است كه از طرف خداى تعالى مبعوث مىشود براى اينكه احكام دين را براى مردم بيان كند و اما رسول عبارت است از انسانى كه مبعوث مىشود براى اداى بيانى خاص كه دنبالش يا هلاكت است اگر آن را رد كنند و يا بقا و سعادت است اگر آن را قبول كنند ، هم چنان كه اين معنا از گفتگويى كه قرآن كريم از رسولانى چون نوح و هود و صالح و شعيب و ديگر رسولان با قوم خود حكايت نمود كاملا به دست مىآيد . و وقتى مطلب از اين قرار باشد لازم نيست كه رسالت يك رسول به سوى قومى معين بعثت به سوى همان قوم باشد و لا غير ، بلكه ممكن است رسالتش به سوى قومى خاص باشد ، ولى بعثت و نبوتش به سوى تمامى بشر باشد ، هم چنان كه در موسى و عيسى ع چنين بود . و شواهدى كه از قرآن كريم بر اين معنا وجود دارد يكى دو تا نيست ، از آن جمله در مورد رسالت موسى به سوى فرعون مىفرمايد : « اذْهَبْ إِلى فِرْعَوْنَ إِنَّه طَغى » « 2 » ، و در عين حال مىبينيم ساحران فرعون به موسى ايمان آوردند و گفتند : « آمَنَّا بِرَبِّ هارُونَ وَمُوسى » « 3 » و بطورى كه از ظواهر آيات بر مىآيد ايمانشان هم قبول شده ، با اينكه از بنى اسرائيل نبودند و در باره دعوت قوم فرعون با اينكه از بنى اسرائيل نبودند فرموده : « وَلَقَدْ فَتَنَّا قَبْلَهُمْ قَوْمَ فِرْعَوْنَ ، وَجاءَهُمْ رَسُولٌ كَرِيمٌ » « 4 » . و نظير اين آيات در دلالت بر عموميت بعثت آن جناب ايمان آوردن امتهاى بسيارى از غير بنى اسرائيل ، قبل از بعثت رسول خدا ص به آن جناب است ، مانند مردم

--> ( 1 ) براى هر امتى رسولى است همين كه رسولشان آمد در بينشان به قسط حكم مىشود . « سوره يونس ، آيه 47 » . ( 2 ) به جانب فرعون روانه شو كه وى در كفر ، سخت طغيان كرده است . « سوره طه ، آيه 24 » . ( 3 ) ما بخداى موسى و هارون ايمان آورديم . « سوره طه ، آيه 70 » . ( 4 ) ما قبل از اينان قوم فرعون را آزموديم و رسولى كريم ايشان را دعوت كرد . « سوره دخان ، آيه 17 »